عصر اقتصاد، رسانهای برای اقتصاد و فرهنگ ایران
روزنامه عصر اقتصاد در دی ماه سال ۱۳۸۲ با مجوز رسمی کمیسیون نظارت بر مطبوعات کار خود را آغاز کرد و امروز بهعنوان یکی از رسانههای تخصصی و تحلیلی حوزه اقتصاد ایران شناخته میشود. این رسانه رسالت رسمی خود را ترویج مبانی صحیح علمی و اقتصادی متناسب با ارزشها و مقتضیات بومی ایران، تبیین ابعاد اقتصادی فعالیتهای غیراقتصادی و ارتقای دانش اقتصادی مردم قرار داده است. همین دو جمله نشان میدهد که عصر اقتصاد از ابتدا خود را صرفاً یک روزنامه بازار و بورس ندانسته، بلکه رسانهای با مأموریت فرهنگسازی اقتصادی تعریف کرده است؛ ویژگیای که آن را برای همراهی در مسیر تابآوری فرهنگی هویتمحور به گزینهای کمنظیر تبدیل میکند. این رسانه با پوشش گسترده موضوعات توسعه ملی، تولید، رفاه اجتماعی و مدیریت، پلی میان زبان تخصصی دانشگاه و زبان روزمره شهروندان است و به همین دلیل ظرفیتی منحصربهفرد برای رساندن پیامهای علمی تابآوری به عموم جامعه دارد.
دلیل اول: پیوند بنیادین تابآوری فرهنگی با اقتصاد
تابآوری فرهنگی و هویتمحور، با وجود خاستگاه روانشناختی و فرهنگیاش، پیوندی ناگسستنی با واقعیتهای معیشتی جامعه دارد. جامعهای که با تورم، ناامنی شغلی و فشارهای اقتصادی روبهروست، در حفظ انسجام و سرمایه هویتی خود نیز با چالش مواجه میشود؛ زیرا تداوم تنگنای مالی میتواند امید اجتماعی و چشمانداز مثبت به آینده را فرسوده کند. توسعه گفتمان تابآوری بدون در نظر گرفتن این بستر ملموس، به نظریهپردازی بیاثر تبدیل خواهد شد. رسانهای اقتصادی که سازوکارهای معیشت و بازار را میشناسد، بهترین بستر برای تبیین این حقیقت است که پایداری اقتصادی و تابآوری فرهنگی دو روی یک سکهاند. بر این اساس، رویکرد دانشگاه حکیم سبزواری مرز مصنوعی میان اقتصاد و مطالعات فرهنگی را برمیدارد و مسیر گفتمانسازی واقعگرایانه را هموار میکند.
دلیل دوم: آدرسدهی دقیق مخاطب ملی
هر گفتمان برای بقا و اثرگذاری به مخاطب نیاز دارد و گفتمان تابآوری نباید به فضای دانشگاهی و پژوهشی محدود شود. روزنامه عصر اقتصاد از طریق انتشار سراسری چاپی و آنلاین، انتشار صدها ویژهنامه تخصصی و پوشش حوزههای متنوعی چون توسعه ملی، تولید و رفاه اجتماعی، دسترسی مستقیمی به فعالان اقتصادی و عموم جامعه دارد. فعالان اقتصادی، کارآفرینان، مدیران، خانوادهها و جوانان جویای کار، مخاطبان واقعی این رسانهاند و تصمیمهای روزمره آنها بر پایداری کشور اثر میگذارد. همراهی با چنین رسانهای کمک میکند مفاهیم تابآوری از سطح تئوری فراتر رود و در شیوه تصمیمگیری و رفتار واقعی جامعه نهادینه شود.
دلیل سوم: همسویی رسالت رسانه با مأموریت ملی
سند رسالتی عصر اقتصاد بهروشنی بر تبیین ابعاد اقتصادی فعالیتهای غیراقتصادی تأکید دارد و این جمله، تعریف دقیق کار مشترکی است که این رسانه میتواند با دانشگاه انجام دهد. تابآوری فرهنگی در نگاه نخست یک موضوع غیراقتصادی است، اما این رسانه توانایی و تجربه اثباتشدهای دارد که نشان دهد همین موضوع، اثرات اقتصادی مستقیمی بر سرمایه اجتماعی، اعتماد، بهرهوری و ثبات بازار دارد. علاوه بر این، تجربه عصر اقتصاد در همراهی با نهادهای ملی و انجام فرهنگسازی در قالب ستادهای خبری و ویژهنامههای موضوعی، نشان میدهد که این رسانه قبلاً سازوکار لازم برای تبدیل یک مأموریت دانشگاهی به یک روایت عمومی ملی را در اختیار دارد.
دلیل چهارم: اعتبار علمی خانه تابآوری و تضمین دقت محتوایی
یکی از خطرهای جدی هر کار رسانهای، سادهسازی و بیدقتی علمی است. در مسیر مشترکدبیرخانه مأموریت ملی تابآوری فرهنگی هویتمحور دانشگاه حکیم سبزواری و خانه تابآوری، این خطر بهشدت کنترل میشود. خانه تابآوری که از سال ۱۳۹۴ نخستین وبسایت تخصصی تابآوری به زبان فارسی را بنیان نهاده، با ترجمه و تألیف دهها عنوان کتاب تخصصی، برگزاری کارگاههای سراسری و ثبت نخستین سازمان مردمنهاد تابآوری کشور، پشتوانه علمی این همراهی است. وجود دکتر محمدرضا مقدسی، بنیانگذار خانه تابآوری ، بهعنوان مشاور عالی مأموریت ملی تابآوری فرهنگی هویتمحور در دانشگاه حکیم سبزواری، تضمین میکند که محتوای رسانهای تولیدشده در این مسیر، هم دقیق و بر اساس منابع معتبر جهانی باشد و هم با بومیسازی متناسب با فرهنگ و هویت ایرانی ارائه شود. خانه تابآوری با سابقهای که در تابآوری اجتماعی، اقلیمی، سازمانی و فرهنگی دارد، سیمای واقعی و تخصصی این حوزه در ایران است و همین موضوع، وزن علمی هر مطلبی که از این سهضلعی بیرون میآید را چند برابر میکند.
فرجام و پایان سخن اینکه انتخاب رسانه اقتصادی توسط یک دانشگاه در مسیر تابآوری فرهنگی هویتمحور، نه یک تصمیم ارتباطی صرف، بلکه یک انتخاب استراتژیک و آیندهنگرانه است. این انتخاب نشان میدهد که دانشگاه حکیم سبزواری گفتمان تابآوری را موضوعی میانرشتهای، فرابخشی و پیوندخورده با همه ابعاد زندگی ملی میداند نه صرفاً یک بحث روانشناختی. همکاری میان دبیرخانه مأموریت ملی تابآوری فرهنگی هویتمحور، خانه تابآوری و رسانه عصر اقتصاد، نمونهای از گفتمانسازی سهگانه علم، فرهنگ و اقتصاد است و اگر همین مسیر با قدرت ادامه پیدا کند، گام مهمی در جهت ارتقای تابآوری ملی و هویت ایرانی خواهد بود.
