دانشگاه حکیم سبزواری در اردیبهشت سال آینده میزبان “همایش ملی بررسی تجارب بازآفرینی شهری در ایران” ( با تاکید بر تجربه سبزوار) خواهد بود، همایشی که با هدف اصلی بررسی تجارب بازآفرینی شهری در ایران با تمرکز بر تجربه سبزوار، آموزش و انتقال تجربیات ستاد بازآفرینی ملی و سبزوار به سایر شهرهای متقاضی تجربه بازآفرینی شهری، آشنایی با مبانی نظری و مفاهیم مرتبط با بازآفرینی و آگاهی از آخرین تجربه های جهانی درباره این موضوع، با مدیریت اجرایی “گروه برنامه ریزی شهری و روستایی” دانشکده جغرافیا و علوم محیطی دانشگاه حکیم سبزواری برگزار خواهد شد، به بهانه انتشار فراخوان این همایش علمی،  پای سخن دکتر محمد جواد صفایی، عضو هیات علمی دانشگاه حکیم سبزواری و دبیر همایش نشستیم و در خصوص اهداف، ضرورت ها و دستاوردهای مورد نظر دانشگاه از برگزاری این همایش از وی پرسیدیم که ماحاصل این گفتگو را در ادامه خواهید خواند:

*اهداف اصلی برگزاری “همایش ملی بررسی بازآفرینی شهری در ایران ”  چیست؟

_ بررسی تجارب بازآفرینی شهری در ایران با تمرکز بر تجربه سبزوار

_ آموزش و انتقال تجربیات ستاد بازآفرینی ملی و سبزوار به سایر شهرهای متقاضی تجربه بازآفرینی شهری، از طریق برگزاری کارگاهها و نشست های تخصصی

_ آشنایی با مبانی نظری و مفاهیم مرتبط با بازآفرینی و آگاهی از آخرین تجربه های جهانی درباره موضوع.

_ آشنایی با موانع و مشکلات اجرای طرح های بازآفرینی در عرصه عمل.

_ معرفی نمونه های موفق از ذینفعان و مشارکت کنندگان توانمند در محلات هدف و آشنایی با دیدگاهها، انتظارات و موانع و مشکلات پیش روی آنها.

_ بستر سازی شبکه ای از افراد موثر در بازآفرینی شهری

_ ارتقاء فرهنگ شهروندی مشارکت و همکاری نهادهای محلی

*با توجه به تاکید این همایش بر واکاوی  تجربه سبزوار در بحث بازآفرینی شهری، در خصوص عملکرد سبزوار در این مبحث نیز برای مخاطبان توضیح دهید؟

شهر سبزوار به عنوان یکی از شهرهای میانی که دارای لکه های ناکارآمد، بافت فرسوده، سکونتگاههای غیررسمی، روستاهای الحاقی(با مساحت ۵۲۷ هکتار) و تاریخی می باشد که از منظر بازآفرینی شهری، نیاز به تجدید حیات دارد. و به دنبال چنین معضلاتی و با انجام اقداماتی مبنی بر توانمندسازی و بازآفرینی و با عنایت ستاد ملی بازآفرینی، ستاد بازآفرینی شهرهای غیرکلانشهری در سبزوار تشکیل یافته است. و به مدت ۳ سال در این عرصه اقداماتی را تجربه نموده است.

بطور نمونه ستاد بازآفرینی با هماهنگی ادارات و سازمانهای مربوطه در محله کال عیدگاه به عنوان یکی از محلات غیر رسمی شهر به توانمندسازی ساکنان دست زده اند و علاوه بر بهبود شاخص های کالبدی، زیست محیطی به بهبود شاخص های اقتصادی، احتماعی و فرهنگی ساکنان پرداخته اند. این موارد در محله نیروگاه هم انجام گردیده و علاوه بر این در بخش بافتهای فرسوده و روستاهای الحاقی به شهر هم فعالیتهای بازآفرینی انجام گرفته است. این موارد باعث شده وزارت راه و شهر سازی اولین ستاد بازآفرینی شهرهای غیر کلانشهری را در سبزوار مستقر نماید

*ضرورت برگزاری چنین همایشی را چگونه تبیین می کنید؟

_ انجام برنامه های بازآفرینی شهری با توجه به اینکه به توسعه درونزا، ارتقاء کیفیت زندگی شهری، ارتقاء تاب آوری شهری، مشارکت شهروندی، حکمروای شهری، محله گرایی، هویت گرایی، ارتقاء منزلت مکانی و اجتماعی و نهایتاً توسعه پایدار شهری و منطقه ای تأکید می نماید و به نوعی تحول و تکامل نسبت به برنامه های پیشین عرصه برنامه ریزی شهری را نشان می دهد، ضرورتی اجتناب ناپذیر است.

_ اهمیت بازآفرینی شهری در این است که تمامی برنامه ها و طرح های قبلی؛ اعم از ساختاری، جامع، تفضیلی، بهسازی و نوسازی همگی از نوع برنامه ریزی های از بالا به پایین بوده و نتایج مطلوب عینی را در برنداشته است. اما این رویکرد بر مشارکت همگی کنشگران این عرصه اعم از شهروندان، مدیریت شهری، نهادهای متولی و بخش خصوصی تأکید دارد.

_ در باب اهمیت موضوع بازآفرینی شهری باید گفت که: این رویکرد مفهوم جامعی است که به معنای بهبود وضعیت نواحی محروم در جنبه های اقتصادی، کالبدی، اجتماعی و فرهنگی می باشد. این نوع نگاه به نواحی محروم، پاسخی در مقابل چالش های نوظهوری چون جهانی شدن، تغییرات ساختاری و عدم تعادل های فضایی ناشی از رشد گسترده شهرها می باشد.

_ بازآفرینی بافت های ناکارآمد شهری گامی اساسی برای تحقق اهداف عدالت اجتماعی و توسعه پایدار شهری به عنوان یکی از بسترهای تبلور اقتصاد مقاومتی در شهرها همراه و هم گام با مشارکت‏های مردمی و بخش غیردولتی است که در جهت رفع چالش‏ها و کاهش مشکلات موجود و ارتقای کیفیت زندگی در شهرهای میانی و کلانشهرها مطرح می باشد.

_ همایش حاضر می تواند مدخلی باشد جهت کمک به ادبیات نظری بازآفرینی شهری و تحقق اهداف سند چشم انداز ۱۴۰۴ جمهوری اسلامی ایران در حوزه مدیریت و برنامه ریزی شهری کشور و همچنین مسیر تحقق مؤلفه های توسعه پایدار شهری و منطقه ای، که دغدغه همه متخصصان، مدیران و برنامه ریزان شهری کشور می باشد، را تسهیل می نماید.

_ برگزاری همایش با عنوان: همایش ملی بررسی تجارب بازآفرینی شهری در ایران (با تأکید بر تجربه سبزوار)، می تواند دروازه ای باشد برای انتقال تجربیات ستاد بازآفرینی شهری به ویژه سبزوار به شهرهایی که گام در این مسیر نهاده و خودشان را نامزد تشکیلات بازآفرینی شهری می دانند.

لازم به ذکر است که تجربیات ستاد بازآفرینی شهر سبزوار در طی ۳ سال اخیر بصورت علمی، عملی، عینی و اجرایی در سطح محلات هدف بازآفرینی کسب شده است.

*دستاوردهای مورد انتظار خود را از برگزاری این همایش بیان نمایید؟

_  معرفی  توانمندی های دانشگاه، دانشکده و گروه مربوطه در زمینه برگزاری همایش های علمی-تخصصی

_ معرفی و عرضه توانمندی های ستاد بازآفرینی شهرستان سبزوار با برگزاری کارگاهها و سخنرانیها به اعضاء ستادهای ملی و استانی

_  این همایش می تواند گامی باشد در جهت بهبود شهرنشینی در سطح کشور، با  انتقال تجربیات ستاد بازآفرینی کشور و سبزوار به اعضاء ستادهای استانی و بکار گیری آن تجربیات در سایر شهرهای استان و کشور و نهایتا ارتقاء مؤلفه های کیفیت شهرنشینی

*محورهای ارسال مقالات را تشریح کنید:

_ مفاهیم و ضرورت‌های بازآفرینی شهری محلات (سکونتگاه‌های غیررسمی، بافت‌های تاریخی، بافت‌های فرسوده، روستاهای الحاقی و لکه‌های ناکارآمد)

_ تجارب بازآفرینی شهری در ایران و جهان

_ بازآفرینی شهری و الگوی شهر ایرانی – اسلامی

_ بازآفرینی شهری و توانمندسازی اقتصادی ساکنین

_ بازآفرینی شهری و توانمندسازی اجتماعی با رویکرد اجتماع‌محوری

_ بازآفرینی شهری و آینده‌پژوهشی کنترل سکونتگاه‌های روستاشهر در پیرامون شهرها

_ بازآفرینی شهری و ابعاد کالبدی – زیست‌محیطی

_ رویکرد نهادی، مدیریت یکپارچه و نقش حکم‌روایی محلی در بازآفرینی شهری

*مخاطبان این همایش چه گروه یا گروه هایی هستند؟

-اعضاء هیات علمی دانشگاهها و دانشجویان مطالعات شهری در گرایشهای مختلف

_  اعضاء ستادهای بازآفرینی استانی و  شهرستانی

_ اعضاء ستادهای امور شهری و روستایی در استانداری ها

_ اعضاء بخش عمرانی شهرداری ها

_ اعضاء سازمان راه و شهرسازی شهرستان و استان

_ اعضاء بخش عمرانی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی

-کلیه صاحبنظران و متخصصین امور شهری

*در این همایش کدام ارگان ها و سازمان هایی  مشارکت دارند؟

_  دانشگاه حکیم سبزواری

_  شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری کشور

-استانداری خراسان رضوی-معاونت هماهنگی امور عمرانی-دفتر امور شهری و شوراها

_  شهرداری سبزوار-ستاد بازافرینی شهری

_  فرمانداری سبزوار

سایت همایش